Cumhurbaşkanlığı e-Yazışma (EYP 2.0) formatına aykırı gönderilen kamu kurumu KEP iletileri idari yargıda usul yönünden hukuka aykırılık teşkil eder mi?
3 Cevap
Resmi yazışmalarda e-Yazışma Paketi (EYP 2.0) standardı, 10 Haziran 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından yayımlanan e-Yazışma Teknik Rehberi uyarınca kamu kurumları için bağlayıcı bir şekil ve usul kuralıdır.
İdari işlemin sıhhati, elektronik delil gücü ve iptal davasına etkisi açısından durum şöyledir:
- Şekil Unsurunun İdari İşlemin Geçerliliğindeki Yeri: İdare hukukunda "şekil şartı", ilgililerin hukuki güvenliğini sağlamak, yetkinin keyfi kullanımını önlemek ve belgenin resmiyetini teyit etmek amacıyla konulmuş koruyucu kurallardır. e-Yazışma paketindeki Paket Özeti (digest) ve Kurumsal Mühür/e-İmza doğrulaması, belgenin yetkili kamu görevlisince imzalandığını ve iletim esnasında bozulmadığını (bütünlüğünü) teyit eden asıl unsurdur. Bütünlüğü doğrulanamayan bir EYP paketi, fiziki hayatta "imzası sahte veya imzasız resmi evrak" hükmündedir.
- ETSI TS 102 640 ve KEP Bütünlük İhlali: KEP altyapısı, iletinin içeriğini ETSI TS 102 640 standardında taşır. Ancak KEP zarfının geçerli olması, içerisindeki resmi idari işlemin hukuken geçerli bir e-imzaya sahip olduğunu tek başına ispatlamaz. KEP ekindeki .eyp uzantılı dosyanın XML imza şemasında (XAdES/CAdES) SHA-256 hash uyuşmazlığı varsa veya KamuSM / yetkili ESHS kök sertifikasına dayalı geçerli bir mühür zinciri kurulamıyorsa, 5070 sayılı Kanun m. 5 gereğince belgenin ıslak imzalı metne eşdeğer olduğu kabul edilemez.
- İYUK m. 2 Kapsamında Şekil Yönünden İptal: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 2. maddesi uyarınca idari işlemler yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime tabidir. Bütünlüğü doğrulanamayan, teknik kılavuza aykırı oluşturulan ve imza sıhhati şüpheli olan idari tebligatlar, idari işlemin şekil ve usul unsuru yönünden sakatlığına (hukuka aykırılığına) yol açar. Danıştay içtihatlarında, şekil noksanlığı işlemin sonucunu ve muhatabın haklarını doğrudan etkiliyorsa işlemin iptali sebebi sayılmaktadır.
Bu çerçevede açılacak iptal davasında, uzman bilişim bilirkişisi incelemesi talep edilmeli, .eyp dosyasının hash uyuşmazlığı ve geçersiz mühür raporu dosyaya sunularak işlemin öncelikle usul ve şekil yönünden iptali talep edilmelidir. Aynı zamanda tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülerek dava açma süresinin öğrenme tarihinden itibaren başladığı vurgulanmalıdır.
Bu teknik noksanlık delil tespiti açısından çok kritik bir kozdur. İdari yargıya başvurmadan önce şu teknik adımı mutlaka atın:
TÜBİTAK BİLGEM KamuSM veya Dijital Dönüşüm Ofisi'nin sunduğu "EYP Doğrulama Aracı" (EYP Validator) üzerinden .eyp dosyasını taratın. Sistemden çıkacak "Paket Özeti Geçersiz / Kriptografik İmza Doğrulanamadı" hata ekranını ve SHA-256 hash dökümünü noter onaylı veya e-imzalı tespit raporuna dönüştürerek İdare Mahkemesine delil olarak sunun; idare bu teknik hatayı savunamaz.
Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından yayımlanan EYP 2.0 (e-Yazışma Paketi) standartları kamu kurumları için bağlayıcıdır. Bir kamu idaresi, KEP üzerinden gönderdiği idari işlem veya tebligatı EYP 2.0 paket formatında şifrelemeden salt metin veya ekli PDF olarak göndermişse; idari yargı nezdinde bu durum doğrudan esasa etkili bir usul hatası oluşturmasa da, belgenin resmi üst veri bütünlüğü ve doğrulanamazlığı iddiasıyla idari işlemin iptali davasında usul yönünden iptal gerekçesi yapılabilmektedir.