Farklı KEP sağlayıcıları (TNB KEP - PTT KEP) arası iletimde 'İletildi' delili oluşup 'Teslim Edildi' delili sistem hatasıyla oluşmazsa hak düşürücü süreler durur mu?
3 Cevap
Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) sisteminde farklı KEP Hizmet Sağlayıcıları (KEPHS) arasındaki iletim süreçleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yürürlüğe konulan Kayıtlı Elektronik Posta Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve ETSI TS 102 640 standardı ile kesin kurallara bağlanmıştır. Bahsettiğiniz senaryo, elektronik tebligat ve bilişim hukukunda "operatörler arası mutabakatsızlık ve teknik kusur" kapsamında değerlendirilir.
Mevzuat, Yargıtay içtihatları ve delil mekanizması bakımından hukuki durum şu şekildedir:
- KEP Delil Hiyerarşisi ve Sürelerin Durumu: Yönetmeliğin 14. ve 15. maddelerine göre KEP akışında sırasıyla Gönderi Delili, İletim Delili ve Teslim Delili üretilir. Kural olarak irade beyanının muhatabın tasarruf alanına girmesi için Teslim Delilinin (alıcının gelen kutusuna yerleştirilme kaydının) oluşması gerekir. Ancak gönderici kullanıcı, üzerine düşen tüm edimleri yerine getirmiş, iletisini e-imzalayarak kendi KEPHS'sine teslim etmiş ve KEPHS iletiyi alıcı KEPHS'ye başarıyla aktardığına dair zaman damgalı "İletim Delilini" üretmişse, göndericiye atfedilebilecek hiçbir kusur bulunmamaktadır.
- BTK Yönetmeliği m. 15 ve KEPHS Sorumluluğu: Yönetmelik gereğince alıcı KEPHS, kendi sistemine ulaşan iletiyi en geç iletim anını takip eden ilk iş günü mesai başlangıcına veya sistemdeki kesinti giderilir giderilmez derhal alıcı posta kutusuna koymak ve teslim delilini geriye dönük mutabakatla üretmek zorundadır. Alıcı operatörün altyapı arızası, göndericinin hak düşürücü süresini ortadan kaldırmaz. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesindeki dürüstlük kuralı ve Yargıtay'ın PTT/kargo gecikmelerine ilişkin yerleşik içtihatları kıyasen uygulandığında; resmi iletim delilinin oluştuğu an, gönderici açısından hak düşürücü süreyi kesici (koruyucu) kabul edilir.
- İtiraz Halinde İzlenecek Teknik Prosedür: Mahkemede veya uyuşmazlıkta süre itirazı yapıldığında, derhal her iki KEPHS'ye (TNB KEP ve PTT KEP) resmi yazı yazılarak veya mahkeme kanalıyla müzekkere yazılarak iletinin sunucular arasındaki transfer logları (AS4/S-MIME mesaj ID ve KamuSM zaman damgası kayıtları) celbedilmelidir. BTK merkezi denetim loglarında iletinin alıcı operatöre vardığı sabit olduğundan, karşı tarafın "ihtar süresi kaçtı" iddiası dinlenmez.
Sonuç olarak; göndericinin oluşturduğu İletim Delili hak düşürücü sürenin kaçırılmadığını ispatlayan kesin bir başlangıç delilidir. Alıcı operatörün teknik arızası alıcıya avantaj sağlamaz; zaman damgalı İletim Delili paketini mahkemeye sunarak sürenin korunduğunu teyit ettirebilirsiniz.
Teknik açıdan böyle bir durumda BTK'nın KEP Teknik Kriterleri devreye girer. Alıcı operatörün sistem kesintisi logları BTK kayıtlarında mevcuttur.
Hızlı aksiyon olarak: TNB KEP destek biriminden ilgili iletinin RFC 5322 Message-ID ve teslim edilememe hata kodunu (NDR - Non Delivery Report) içeren resmi bir "Sistem Günlüğü Doğrulama Yazısı" talep edin. Bu yazıda PTT KEP sunucusuna paket aktarım denemesinin zaman damgası yer alacaktır. Bu teknik evrak mahkemede HMK m. 199 kapsamında teknik imkânsızlık ve süre koruması için tam ispat teşkil eder.
TNB KEP ve PTT KEP arasındaki iletimde 'İletildi Delili' üretilmiş ancak alıcı sunucusunda teknik bir arıza nedeniyle 'Teslim Delili' üretilememişse, KEP Yönetmeliği m. 14 uyarınca tebligat hukuken alıcının alanına ulaşmış sayılmaz. Gönderici KEPHS derhal hata delili üretmekle yükümlüdür. Bu gibi durumlarda hak düşürücü sürelerin durup durmadığı konusunda Yargıtay; göndericinin üzerine düşen edimi süresi içinde tamamladığını ancak karşı tarafın sistem arızasının mücbir sebep oluşturduğunu kabul ederek sürenin işlemeye başlamadığını içtihat etmektedir.