Geçici mühlet kararı bulunan konkordato sürecindeki şirkete KEP/UETS ile gelen İİK 89/1 haciz ihbarnamesine itirazda konkordato komiserinin e-imzası zorunlu mudur?
3 Cevap
İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 287 ve 297. maddeleri ile 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a kapsamında değerlendirildiğinde, konkordato geçici mühlet sürecinde bulunan bir şirkete üçüncü şahıs sıfatıyla tebliğ edilen İİK 89/1 haciz ihbarnamesine yapılacak itirazın hukuki geçerliliği mahkemenin verdiği tedbir kararının kapsamına doğrudan bağlıdır.
Hukuki ve teknik boyutlarıyla süreç şu kurallara tabidir:
- Mahkeme Tensip Zaptındaki Yetki Kapsamı: İİK m. 297/2 gereğince mahkeme, mühlet kararı verirken borçlunun tasarruf yetkisini kısıtlayabilir veya borçlunun yapacağı işlemlerin konkordato komiserinin onayına tabi tutulmasına karar verebilir. Eğer ticaret mahkemesi kararında "şirketin yapacağı tüm hukuki işlemler ve tebligatlara verilecek cevaplar komiser onayına bağlıdır" şeklinde bir tedbir hükmü kurmuşsa, şirketin tek başına KEP üzerinden verdiği beyan yetkisizlik nedeniyle geçersiz sayılabilir. Ancak uygulamada tedbir kararları genellikle şirketin malvarlığını azaltıcı tasarrufi işlemlere (taşınmaz satışı, ipotek, kefalet vb.) ilişkindir.
- İİK 89/1 İtirazının Hukuki Niteliği: Haciz ihbarnamesine itiraz etmek, malvarlığını eksilten bir tasarruf işlemi değil, aksine şirketin malvarlığını korumaya yönelik maddi hukuka ilişkin bir muhafaza ve usul işlemidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, şirket tüzel kişiliğinin temsilcisi (müdür veya yönetim kurulu yetkilisi), şirketi borç altına sokmayan usuli itirazları kendi e-imzasıyla KEP üzerinden geçerli olarak yapabilir. Mahkeme kararında komiser için "müşterek temsil/çift e-imza" zorunluluğu açıkça getirilmemişse komiserin KEP itirazında elektronik imzasının bulunmaması ihbarnameyi kesinleştirmez.
- Elektronik Delil ve KEP İmzası: KEP sistemi üzerinden gönderilen itiraz dilekçesi, şirketin MERSİS'te tanımlı kanuni temsilcisinin 5070 sayılı Kanun uyarınca geçerli Güvenli Elektronik İmzası (NES) ile imzalanmışsa, HMK m. 199 ve m. 205 uyarınca kesin delil niteliğindedir. İcra dairesi müdürünün komiser imzası yok diye itirazı yok sayma yetkisi bulunmamaktadır.
Özetle; mahkeme tedbir kararında icra ve dava işlerinde komiserin müşterek e-imza şartı açıkça emredilmemişse, şirket temsilcisinin KEP ile yaptığı itiraz geçerlidir ve haciz ihbarnamesi kesinleşmez; ancak olası uyuşmazlıkları ve şikâyet süreçlerini (İİK m. 16) tamamen bertaraf etmek adına konkordato komiserinin onay yazısının da KEP ekine eklenmesi en güvenli yoldur.
Uygulamada konkordato komiser heyetleri bu tür haciz ihbarnamelerinin atlanmaması için icra dairelerine derhal mühlet tensip zaptını bildirmektedir.
Pratik önerim şudur: KEP üzerinden itiraz gönderilirken, ticaret mahkemesinin verdiği geçici mühlet ara kararının e-imzalı suretini ve varsa konkordato komiserinin durumu bildiğine dair onay paraflı üst yazısını tek bir PDF paketi halinde sisteme ekleyiniz. İcra müdürlüğü tereddüt yaşarsa İİK m. 288 uyarınca takiplerin durdurulduğu şerhini dosyaya işletmek itirazın sıhhatini garantiye alır.
İİK m. 287 ve 288 uyarınca geçici mühlet kararında mahkeme, borçlunun tasarruf yetkisini tamamen kaldırıp yönetimi komisere bırakmadığı sürece (yani sadece denetim komiseri atanmışsa), şirket yetkilileri rutin hukuki itirazlarını kendi e-imzaları ile yapabilir. Ancak tedbir kararında 'komiserin onayı olmaksızın yapılan işlemler hükümsüzdür' hükmü yer alıyorsa, İİK 89/1 birinci haciz ihbarnamesine süresi içinde yapılacak itiraz dilekçesinde konkordato komiserinin de elektronik imzasının veya yazılı onay şerhinin bulunması uyuşmazlık riskini bertaraf eder.