İşçinin bireysel KEP adresi yoksa, işveren zorla KEP adresi açtırıp tüm ihtarları buradan yapabilir mi?

İşverenin çalışanları şahsi adlarına bireysel KEP hesabı açmaya zorlaması ve masrafları üstlense dahi tüm ihtarları tek taraflı olarak KEP üzerinden yapması İş Hukuku, Tebligat Hukuku ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ilkeleri karşısında hukuka aykırıdır. İşçinin açık ve serbest iradesiyle verilmiş yazılı muvafakati bulunmaksızın zorla açtırılan KEP adresine yapılan fesih ve savunma istemleri Yargıtay nezdinde geçersiz kabul edilerek işe iade ve kıdem/ihbar tazminatı yaptırımlarına yol açar.

Bu sonucun yasal dayanakları ve yargı içtihatları şu şekildedir:

• Tebligat Kanunu m. 7/a Uyarınca Gerçek Kişilerin Durumu: 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği m. 5 uyarınca; sermaye şirketleri, avukatlar, noterler ve kamu kurumları için elektronik tebligat adresi almak zorunludur. Ancak işçiler de dahil olmak üzere gerçek kişiler için KEP veya UETS adresi edinme zorunluluğu kanunen YOKTUR; gerçek kişiler için bu sistem tamamen ihtiyaridir (isteğe bağlıdır). Kanun koyucunun vatandaşlar için zorunlu tutmadığı bir sistemi, işverenin yönetim hakkına dayanarak işçiye zorla dayatması yasal dayanaktan yoksundur.
• İşverenin Yönetim Hakkının Sınırları ve Çalışma Koşullarında Değişiklik (İş Kanunu m. 22): İşverenin talimat yetkisi sınırsız değildir. İşçiye şahsi KEP hesabı açtırmak; işçiye düzenli olarak posta kutusunu kontrol etme, şifre güvenliğini sağlama gibi şahsi ve cezai sorumluluklar yükler. KEP'e gelen iletinin teslim anında tebliğ edilmiş sayılması işçi aleyhine süreleri başlatır. Mevcut iş sözleşmesine işçinin rızası olmaksızın bu yükümlülüğün eklenmesi 4857 sayılı İş Kanunu m. 22 kapsamında "çalışma koşullarında esaslı değişiklik" niteliğindedir; işçinin 6 iş günü içinde yazılı onayı alınmadıkça işçiyi bağlamaz.
• İş Kanunu m. 19 ve m. 109 Şekil Şartı (Savunma Hakkının Kısıtlanması): 4857 sayılı İş Kanunu m. 109 uyarınca bildirimlerin işçiye yazılı olarak ve imza karşılığı yapılması esastır; işçi imzadan kaçınırsa durum iki tanıkla tutanağa bağlanır. Kanunun 19. maddesi gereğince ise fesih yazılı yapılmalı ve işçinin savunması mutlaka alınmalıdır. Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre; işçiye bilgisayar ve internet erişimi sağlanmadan, KEP kullanımına dair açık yazılı rızası alınmadan KEP üzerinden gönderilen savunma istemleri ve fesih bildirimleri, "işçinin savunma hakkını kısıtladığı" gerekçesiyle feshin geçersizliğine ve işe iadeye hükmedilmesine sebep olmaktadır.
• KVKK (6698 Sayılı Kanun) Boyutu: Bireysel KEP hesabı açılması için işçinin T.C. Kimlik Numarası, nüfus ve iletişim verilerinin yetkili KEP operatörüne (PTT vb.) aktarılması gerekir. İşçinin açık rızası olmaksızın işverenin çalışan adına hesap açtırması 6698 sayılı Kanun m. 4 ve m. 5 hükümlerine aykırılık teşkil eder ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından ağır idari para cezaları kesilmesine neden olabilir.

Doğru Hukuki Yaklaşım: İşveren ancak işe alımda veya ek protokol ile işçinin açık yazılı onayını alması, işçiye KEP'e ileti geldiğinde otomatik SMS bildirim hizmetini aktif etmesi ve teknik erişim imkânı sağlaması durumunda KEP ile bildirim yapabilir. Rızası olmayan işçiler için ise işyerinde imza karşılığı tebliğ (imtina halinde iki şahitli imtina tutanağı) veya klasik noter tebligatı yolu izlenmeye devam edilmelidir.