İş Kanunu m. 19-20 kapsamında iş sözleşmesi KEP ile feshedilen personelin 1 aylık dava açma süresi KEP 'Teslim Delili' tarihinde mi yoksa 'Okunma/Erişim' anında mı başlar?
2 Cevap
İş hukukunda fesih bildirimi, muhataba 'ulaşması' ile hüküm ve sonuç doğuran tek taraflı bozucu yenilik doğuran bir irade beyanıdır (Türk Borçlar Kanunu m. 11 ve 4857 sayılı İş Kanunu m. 19). KEP üzerinden yapılan fesih bildirimlerinde dava ve arabuluculuk hak düşürücü sürelerinin başlangıç anı konusunda uygulamada sıklıkla Tebligat Kanunu 7/a ile KEP mevzuatı birbirine karıştırılmaktadır.
Burada dikkat edilmesi gereken temel ayrımlar şunlardır:
- Tebligat Kanunu 7/a (5 Gün Kuralı) Uygulanmaz: 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a ve e-Tebligat Yönetmeliği'ndeki 'ulaşmayı izleyen 5. günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır' kuralı, münhasıran adli, idari ve kamu otoritelerince UETS üzerinden yapılan tebligatlar için geçerlidir. Özel hukuk tüzel kişisi işveren ile işçi arasındaki KEP yazışmalarında Tebligat Kanunu 7/a uygulanmaz.
- Vasıtanın Hukuki Niteliği ve 'Hakimiyet Alanı' İlkesi: KEP Yönetmeliği'nin 15. maddesi uyarınca, KEP iletisi alıcının posta kutusuna ulaştığı an (Olay Kodu: 102 - Alıcı Posta Kutusuna Teslim Delili) muhatabın fiili ve hukuki hakimiyet alanına girmiş sayılır. Borçlar Kanunu genel prensipleri gereği, bildirimin muhatabın hakimiyet alanına girmesiyle birlikte irade beyanı tebellüğ edilmiş kabul edilir. Muhatabın KEP kutusunu geç açması veya hiç açmaması sürenin işlemesine engel teşkil etmez.
- Yargıtay İçtihatları ve Süre Hesabı: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarına göre, işverenin fesih iradesini içeren KEP iletisinin alıcının KEP hesabına başarıyla teslim edildiği tarih, feshin işçiye bildirildiği tarihtir. Dolayısıyla 7036 sayılı Kanun m. 3 uyarınca 1 aylık arabuluculuk başvuru süresi, iletinin açıldığı Salı günü değil, iletinin hesaba ulaştığı Cuma gününü takip eden günden itibaren başlar.
Ancak usulen hak kaybı yaşanmaması adına, işverenlerin personelin bireysel KEP adresini iş sözleşmesinde yazılı bildirim adresi olarak önceden kararlaştırmış olması, ispat külfeti açısından kritik bir öneme sahiptir.
KEP ile yapılan fesihlerde UETS'deki gibi 5 gün bekleme kuralı yoktur; teslim delilinin oluştuğu an tebliğ gerçekleşmiş sayılır. Çalışanın iletinin ekini açıp açmaması kendi kusuru sayıldığından, süre teslim delili tarihindeki mesai bitimiyle başlar.