📜
KEP Akademisi Hukuki & Resmi Elektronik Tebligat Portalı

KEP delil kayıtlarında yer alan 'Zaman Damgası' TUBİTAK standartlarında mı atılıyor, mahkemede zaman damgası itirazı yapılabilir mi?

Ticari bir bayilik ve distribütörlük sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklanan ve yüksek tutarlı cezai şart içeren bir tazminat davasında davacı tarafız. Sözleşmede fesih ihbarının sözleşme yılının son günü mesai saati bitimine (saat 18:00) kadar karşı tarafa ulaştırılması gerektiği, aksi takdirde sözleşmenin 1 yıl süreyle otomatik olarak uzamış sayılacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Şirketimiz fesih ihtarnamesini PTT KEP üzerinden güvenli elektronik imzayla son gün saat 17:51:24'te göndermiş ve sistemde 17:51:42 zaman damgalı Teslim Delili (EYS) oluşmuştur. Ancak davalı taraf vekili mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde; KEP delilinde yer alan zaman damgasının özel bir şirket sunucusundan üretildiğini, TÜBİTAK KamuSM standartlarında olmadığını, sunucu saatlerinin yerel olarak ileri veya geri alınarak manipüle edilebileceğini, iletinin mesai bitiminden sonra ulaştığını iddia ederek zaman damgasının sahteliğini ileri sürmüş ve KEP delilinin geçersiz sayılmasını talep etmiştir. KEP delil kayıtlarındaki zaman damgaları kanunen hangi standartlara göre ve hangi otorite tarafından üretilir? Mahkemede zaman damgasının üretilme saatine ve doğruluğuna karşı itiraz edilebilir mi, mahkeme bu itirazı nasıl inceler?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

2 Cevap

✓

KEP delil kayıtlarında (gönderi, iletim, teslim ve okundu delilleri - EYS/EAS) yer alan zaman damgaları, sıradan bir bilgisayar veya özel şirket sunucu saatiyle değil; 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, BTK mevzuatı ve uluslararası kriptografik standartlar uyarınca TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) atomik zaman standardına bağlı yetkili Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcıları (ESHS) tarafından üretilmektedir. Mahkemede yapılan soyut 'sunucu saati manipüle edilmiştir' itirazı hem hukuken dayanaksızdır hem de teknik bilirkişi incelemesiyle kesin olarak çürütülür.

Konunun mevzuat, teknik mimari ve yargılama hukuku boyutundaki gerekçeleri şu şekildedir:

  • 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu m. 3 ve Zaman Damgası Tanımı: 5070 sayılı Kanun m. 3 uyarınca zaman damgası; "bir elektronik verinin, üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı ve/veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla, elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından doğrulanan kaydı" ifade eder. Kanunun emredici hükümleri ve BTK tarafından yayımlanan Kayıtlı Elektronik Posta Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik m. 11 ve m. 14 uyarınca; yetkilendirilmiş KEP Hizmet Sağlayıcıları (KEPHS) ürettikleri tüm süreç delillerini nitelikli bir zaman damgası ile mühürlemekle kanunen yükümlüdür.
  • TÜBİTAK UME Atom Saati ve Uluslararası Kriptografik Standartlar: KEP sistemindeki zaman damgaları IETF RFC 3161 ve ETSI TS 102 640 uluslararası standartlarına tam uyumlu olarak üretilir. Bu standartlar uyarınca KEPHS sunucuları kendi iç saatlerini kullanamaz; zaman bilgisi doğrudan TÜBİTAK UME (Ulusal Metroloji Enstitüsü) tarafından koordine edilen Türkiye Ulusal Zaman Standardı atomik saatlerine (UTC(TR)) senkronize Zaman Damgası Sunucularından (Kamu SM, TÜRKTRUST, E-Tuğra vb.) temin edilir. Zaman damgası üretilirken iletinin kriptografik özeti (SHA-256 hash değeri) ile TÜBİTAK kaynaklı atomik zaman damgası matematiksel olarak kilitlenir. Bu veride tek bir saniyenin dahi manuel olarak değiştirilmesi veya geri/ileri alınması kriptografik olarak imkânsızdır.
  • HMK m. 199 ve m. 205 Uyarınca Senet Hükmünde Kesin Delil: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 205/2 uyarınca, usulüne uygun güvenli e-imza ve zaman damgası ile oluşturulmuş elektronik kayıtlar senet hükmünde kesin delil teşkil eder. HMK m. 208 ve m. 211 kapsamında senette sahtelik iddiası ileri sürülebilir; ancak Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, zaman damgalı resmi KEP deliline karşı yapılan soyut ve teknik dayanaktan yoksun inkar beyanları delilin geçerliliğini ve ispat gücünü durdurmaz.
  • Mahkemenin İtirazı İnceleme Usulü (Adli Bilişim Bilirkişisi): Mahkeme, karşı tarafın sahtelik iddiası üzerine dosyayı adli bilişim bilirkişisine tevdi eder. Bilirkişi, TÜBİTAK KamuSM MA3 API doğrulama araçları ile orijinal .eyp (Elektronik Yazışma Paketi) dosyasını inceler. Yapılan teknik analizde:
    a) Zaman damgası sertifikasının yetkili ESHS kök sertifikasına kadar uzanan güven zinciri denetlenir,
    b) Zaman damgasının basıldığı anda sertifikanın geçerli olduğu (CRL ve OCSP sunucuları üzerinden iptal edilmediği) doğrulanır,
    c) İletinin hash değeri ile zaman damgası içerisindeki hash değerinin birebir eşleştiği (verinin sonradan değiştirilmediği) tespit edilir.

Bilirkişi raporu sonucunda zaman damgasının 17:51:42 anını kesin olarak teyit etmesiyle mahkeme feshin mesai bitiminden önce tamamlandığına ve sözleşmenin uzamadığına kesin olarak hükmedecektir.

Yanıtlayan
Bilişim Hukuku Danışmanı Sinan T.

Dava dosyasında karşı tarafın bu itirazını hızlıca düşürmek için şu teknik adımları uygulayınız:

  • Mahkemeye sadece KEP arayüzünden aldığınız PDF çıktısını sunmakla yetinmeyiniz. PTT KEP sisteminden indirdiğiniz orijinal .eyp uzantılı delil paketini bir USB bellek veya CD içerisinde mahkeme kasasına 'orijinal dijital delil' olarak sununuz.
  • TÜBİTAK KamuSM internet portalında yer alan ücretsiz 'Elektronik Belge ve Zaman Damgası Doğrulama' aracını kullanarak .eyp dosyasını doğrulayınız ve KamuSM tarafından üretilen kriptografik onay raporunun çıktısını dilekçenizin ekine koyarak hakimin tereddütlerini baştan gideriniz.
Yanıtlayan
Adli Bilişim Uzmanı Kerem D.