KEP delil sorgulama (log) ekranında gönderim durumu 'Teslim Edildi' yazıyor ama 'Okundu' yazmıyor, hukuki süreç başlatmak için sadece teslim edilmesi yeterli mi?

KEP sisteminin delil mekanizmasında en çok tereddüt yaşanan noktalardan biri "Teslim Delili" ile "Okundu Delili" arasındaki hukuki farktır. Net bir şekilde ifade etmek gerekir ki; hukuki süreç başlatmak, temerrüt oluşturmak veya sözleşmeyi feshetmek için iletinin "Okundu" olması ZORUNLU DEĞİLDİR; "Teslim Edildi" delilinin oluşması hukuken tamamen yeterlidir.

Bu durumun maddi hukuk, ispat hukuku ve mevzuat açısından gerekçeleri şunlardır:

• Maddi Hukukta Varma (Ulaşma) Teorisi: Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Türk Medeni Kanunu'nda (TMK) irade beyanlarının hüküm ifade etmesi kural olarak "varma / ulaşma teorisine" (empfangstheorie) bağlanmıştır. Yenilik doğuran haklar (fesih, dönme, temerrüt ihtarı, istifa vb.), muhatabın fiilen bilgisine girdiği (okuduğu) anda değil, muhatabın hâkimiyet ve tasarruf alanına ulaştığı anda hukuki sonuçlarını doğurur. Alıcının mektubu açmaması, zarfı kapalı tutması veya KEP kutusundaki iletiye tıklamaması kendi sorumluluğundadır ve gönderici aleyhine yorumlanamaz.
• KEP Yönetmeliği Kapsamında Delil Hükümleri: Kayıtlı Elektronik Posta Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 14. ve 15. maddeleri uyarınca; iletinin alıcının KEP hesabına başarılı bir şekilde konulduğu an "Teslim Delili" üretilir. Bu delil, alıcının KEPHS'si tarafından üretilen ve TÜBİTAK/KamuSM standartlarında zaman damgalı resmi bir delildir. KEP sisteminde teslim delilinin üretilmesiyle birlikte iletinin alıcıya ulaştığı kesinleşir.
• Okundu Delilinin Hukuki İşlevi: "Okundu Delili", yalnızca alıcının iletiyi sistemde ne zaman tıkladığını gösteren ikincil bir teyit kaydıdır. Alıcı kötü niyetli olarak KEP kutusunu haftalarca açmasa dahi, teslim anı itibarıyla ileti hukuki tasarruf alanına girmiştir. TMK m. 2'deki dürüstlük kuralı gereğince hiçbir kimse kendi ihmalinden veya hakkın kötüye kullanılmasından lehine hak çıkaramaz; dolayısıyla "ben açmadım, temerrüt oluşmadı" savunması mahkemelerce dinlenmez.
• TTK m. 18/3 Açısından Değerlendirme: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/3. maddesinde tacirler arası temerrüt, fesih ve ihbarların noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı KEP ile yapılacağı belirtilmiştir. KEP ile yapılan gönderimlerde teslim delili, klasik taahhütlü mektubun muhataba tebliğ edilmesiyle eşdeğer kesin ispat gücüne sahiptir.

Bu doğrultuda; KEP sisteminizden zaman damgalı Teslim Delilini (.eyp veya doğrulanabilir PDF) alarak derhal icra takibinizi başlatabilir veya dava yoluna gidebilirsiniz. Temerrüt tarihi, teslim delilinin oluştuğu gün (veya ihtarda süre verilmişse bu sürenin bitimi) olarak esas alınacaktır.