KEP gönderiminde 'Gönderim Delili' (Submission) ile 'Alıcı Kutusuna Teslim Delili' (Delivery) arasında sistem arızası nedeniyle 48 saat fark oluşursa, TTK m. 18/3 fesih süresinde hangi zaman damgası esas alınır?
2 Cevap
Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) sisteminde üretilen delil paketleri, ETSI TS 102 640 standardı ve BTK Kayıtlı Elektronik Posta Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleriyle sıkı kurallara bağlanmıştır. Sistemde gönderim anında üretilen delil Gönderim Delili (Submission Receipt), alıcının posta kutusuna iletildiği anda üretilen delil ise Alıcı Posta Kutusuna Teslim Delili (Delivery Receipt) olarak adlandırılır.
Hukuki açıdan sözleşmenin feshi gibi bozucu yenilik doğuran irade beyanları, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) genel prensipleri ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 18/3. maddesi gereğince 'ulaşma / varma teorisi'ne (reception theory) tabidir. Yani bir fesih bildiriminin hukuki sonuç doğurabilmesi için muhatabın fiili veya hukuki hakimiyet alanına girmiş olması zorunludur. TTK 18/3 uyarınca KEP ile yapılan fesih bildirimlerinde de kural değişmez: İletinin sadece gönderilmiş olması değil, alıcının KEP posta kutusuna teslim edilmiş olması aranır.
Bu çerçevede, hak düşürücü veya sözleşmesel fesih sürelerinin hesabında esas alınacak kritik zaman damgası, Gönderim Delili değil, 'Alıcı Posta Kutusuna Teslim Delili' (Delivery Receipt) üzerinde yer alan zaman damgasıdır. Eğer KEPHS sunucuları arasındaki teknik aksaklık veya kesinti nedeniyle teslim delili pazar günü üretilmişse, hukuki varma anı pazar günü kabul edilir ve cuma günkü gönderim süreyi korumaya yetmez.
Ancak burada göndericinin başvurabileceği önemli bir hukuki ve teknik tazminat yolu mevcuttur: BTK mevzuatı uyarınca KEPHS'ler, gönderilen bir KEP iletisini makul ve kesintisiz sürelerde alıcı sisteme iletmekle yükümlüdür. KEPHS'nin teknik kusuru veya SLA (Hizmet Seviyesi Taahhüdü) ihlali nedeniyle iletinin 48 saat gecikmesi ve bu gecikmeden dolayı tacirin hak düşürücü süreyi kaçırarak maddi zarara uğraması durumunda, KEPHS'nin kusurlu hizmet ifasından kaynaklı akdi ve hukuki tazminat sorumluluğu doğacaktır. Dava sürecinde mahkemeye hem delil paketlerinin XML içerikleri hem de BTK log incelemesi sunulmalıdır.
Yenilik doğuran fesih bildirimlerinde hukuken 'ulaşma anı' geçerli olduğundan, hak düşürücü sürenin kesilmesinde teslim delili (Delivery Receipt) zaman damgası bağlayıcıdır. Gönderim delili süreyi durdurmaz. Ancak KEPHS'nin sistemsel arızasından ötürü hak kaybına uğradıysanız, aradaki 48 saatlik gecikme için ilgili KEP operatörüne karşı tazminat davası açma hakkınız saklıdır.