6102 SAYILI TTK & 7201 SAYILI TEBLİGAT KANUNU ISSN-EDİSYON // 2026
KEP Akademisi

Mahkemeye delil olarak sunulan .eyp uzantılı KEP iletisinin e-imza doğrulamasında 'CRL/OCSP iptal sunucusuna erişilemedi' uyarısı çıkması durumunda belgenin delil geçerliliği nasıl ispatlanır?

Ticari davamızda karşı tarafa gönderdiğimiz KEP iletisine ait orijinal .eyp (Elektronik Yazışma Paketi) dosyasını ve delil makbuzlarını mahkemeye sunduk. Mahkeme heyeti UYAP Doküman Editörü veya e-İmza doğrulama aracında dosyayı açtığında 'Sertifika İptal Listesi (CRL) ve OCSP sunucusuna erişilemediği için imza durumu doğrulanamadı' uyarısıyla karşılaştı ve davalı taraf belgenin sahte olduğunu ileri sürdü; bu teknik doğrulama kilitlenmesi adli bilişim ve delil hukuku açısından nasıl çözülür?
Durum: Çözüldü Kategori: Soru-Cevap

3 Cevap Nasıl Uygulanır?

Mahkemeye sunulan KEP iletilerine ait .eyp (Elektronik Yazışma Paketi) dosyalarında veya PAdES/CAdES imzalı belgelerde karşılaşılan 'CRL/OCSP sunucusuna erişilemedi' uyarısı, belgenin sahte veya geçersiz olduğu anlamına gelmez. Bu durum tamamen teknik bir ağ veya sertifika doğrulama ortamı kısıtından kaynaklanmaktadır.

UYAP veya mahkeme kalemindeki bilgisayarlar, Adalet Bakanlığı UYAP kapalı devre ağı (intranet) arkasında çalıştığı için güvenlik duvarı kuralları gereği internetteki Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcılarının (KamuSM, E-Tuğra, Türktrust vb.) harici CRL (Certificate Revocation List) ve OCSP (Online Certificate Status Protocol) sunucularına anlık sorgu atamayabilir. Sorgu cevapsız kaldığında doğrulama yazılımı sertifikanın o an geçerli olup olmadığını teyit edemez ve uyarı verir.

Bu durumda HMK madde 199 ve madde 205 kapsamında delilin geçerliliğini ve veri bütünlüğünü ispatlamak için şu teknik adımlar izlenmelidir:

  • LTV (Long Term Validation) Kontrolü: KEP iletisi oluşturulurken imza formatı CAdES-A veya CAdES-X-L olarak üretilmişse, imzanın atıldığı ana ait CRL ve OCSP yanıtları zaten imza paketinin (EYP içeriğinin) içerisine gömülü (embedded) durumdadır. Çevrimdışı (offline) LTV doğrulama kütüphaneleriyle belgenin o tarihteki geçerliliği dış ağa ihtiyaç duyulmadan doğrulanabilir.
  • Zaman Damgası ve KEP Delil Paketi Doğrulaması: İletiye ait KEPHS tarafından üretilen .xml formatındaki zaman damgalı delil paketi (delil.xml) ile .eyp dosyasının SHA-256 hash değeri eşleştirilmelidir. Hash değeri uyuştuğunda belgenin gönderildiği andan itibaren değiştirilmediği matematiksel olarak kesinleşir.
  • Bilirkişi ve ESHS Teyidi: Mahkemeden adli bilişim uzmanı bilirkişi görevlendirilmesi talep edilmeli; bilirkişi internet erişimli ortamda veya ESHS'nin kök sertifika deposundan geçmişe dönük iptal listesini indirerek imzanın atıldığı tarihte sertifikanın iptal edilmemiş (geçerli) olduğunu raporlamalıdır.

Bu adımlarla belgenin inkar edilemezliği ve HMK 205 uyarınca kesin delil niteliği şüpheye yer bırakmayacak şekilde mahkeme nezdinde tescil edilir.

Kabul Edilen Yanıt 15 faydalı
Müh. Barış K.
Yakın zamanda

Bu uyarı tamamen adliye ağındaki güvenlik duvarının harici imza sunucularına erişememesinden kaynaklanır, belgenin geçersiz olduğu anlamına gelmez. Mahkemeden dosyanın adli bilişim bilirkişisine gönderilmesini talep edin. Bilirkişi bağımsız bir internet hattında ESHS'nin kök sertifikaları ve zaman damgası eşleşmesini kontrol ederek imzanın sıhhatini kolayca onaylayacaktır.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Av. Tolga M.
Yakın zamanda

CRL/OCSP sunucusuna erişilemediği durumlarda mahkeme yazı işleri müdürü veya bilirkişi, yerel güvenlik sertifikası deposundaki geçerlilik önbelleğini (Validation Cache) kullanarak belgenin hash bütünlüğünü doğrular. PTT KEP veya ilgili KEPHS'den 'İleti Teyit Belgesi' ve o anki zaman damgası logları müzekkereyle istendiğinde sistemin resmi log kayıtları kesin delil olarak kabul edilir.

Topluluk Katkısı 15 faydalı
Adli Bilişim Bilirkişisi S. Çakır
Bilişim Suçları ve Delil Uzmanı
Yakın zamanda