TTK m. 21/2 uyarınca 8 günlük sürede KEP ile yapılan e-Fatura itirazında teslim delili alınmasına rağmen, satıcının GİB İptal/İtiraz Portalından onay vermemesi halinde KEP delil paketi vergi incelemesinde re'sen geçerli sayılır mı?
2 Cevap
Uygulamada muhasebe ve vergi birimleri ile hukuk departmanları arasında en çok uyuşmazlık yaşanan konulardan biri, GİB e-Fatura Portalı ile Türk Ticaret Kanunu (TTK) arasındaki delil hiyerarşisidir. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) yayımladığı 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ve e-Fatura Uygulama Kılavuzu'nda açıkça belirtildiği üzere, GİB e-Fatura İptal/İtiraz Portalı yalnızca teknik bir bildirim ortamıdır; vergi kanunları veya ticaret kanunundaki yasal itiraz yollarının yerine geçmez.
Hukuki ve vergisel delil durumu şu şekildedir:
- TTK m. 18/3 ve 21/2 Üstünlüğü: TTK m. 21/2 uyarınca faturayı alan kimse, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriğine itiraz etmezse içeriğini kabul etmiş sayılır. Aynı Kanun'un 18/3 maddesi ise tacirler arasındaki itirazların KEP, noter, taahhütlü mektup veya telgraf ile yapılmasını emreder. 8 günlük yasal süre içinde KEP üzerinden yapılan itiraz ve alınan 'Alıcı Posta Kutusuna Teslim Delili', faturanın içeriğinin kabul edilmediğini ve borcun doğmadığını ispatlayan kesin hukuki delildir.
- GİB Portalının Rolü: Satıcının GİB portalı üzerinden itirazı onaylamaması veya faturayı kendi muhasebe kayıtlarından çıkarmaması, alıcının süresinde yaptığı hukuken geçerli KEP itirazını geçersiz kılamaz. GİB portalı yalnızca tarafların karşılıklı mutabakatı halinde faturayı sistemde iptal statüsüne çeker; tek taraflı uyuşmazlıklarda KEP delili esastır.
- Vergi İncelemesi ve Muhasebe Kaydı: Alıcı firma, itiraz edilen faturayı ve buna ait KEP delil paketini (EYS) muhasebe ve vergi denetim dosyasına eklemelidir. Faturayı gider ve indirim konusu yapmamalı, 'İtiraz Edilen Faturalar' nazım hesaplarında (900'lü hesaplar) izlemelidir. Vergi inceleme elemanı veya mahkeme bilirkişisi, TTK 18/3 kapsamında oluşturulan zaman damgalı KEP teslim delil paketini gördüğünde, satıcının tek taraflı kayıtlarına değil, süresinde yapılmış KEP itirazına itibar etmek zorundadır.
Açılacak menfi tespit davasında, KEP delil paketinin HMK m. 205 uyarınca senet hükmünde kesin delil teşkil etmesi sebebiyle mahkeme doğrudan faturanın geçersizliğine hükmedecektir.
GİB portalı bir dava merci değildir; satıcının portaldan reddetmesi yalnızca vergisel kayıt mutabakatını engeller. Elinizdeki KEP teslim delili TTK 18/3 ve 21/2 kapsamında 8 gün içinde tebliğ edilmişse mahkemede kesin delil sayılır, satıcı faturayı zorla tahsil edemez.