Yurt dışı menşeli bir şirketin Türkiye şubesine KEP üzerinden gönderilen ihtarnameler, uluslararası tahkim süreçlerinde resmi yazışma sayılır mı?

Uluslararası tahkim yargılamasında, tarafların esasa uygulanacak hukuk olarak Türk Hukukunu seçtiği veya uyuşmazlığa konu edimin Türkiye'de tescilli şube tarafından ifa edildiği durumlarda, KEP üzerinden yapılan bildirimler hem Türk Ticaret Kanunu (TTK) hem de uluslararası tahkim mevzuatı (ICC, ISTAC, MTK) nezdinde geçerli bir resmi yazışma ve bağlayıcı bir tebligat niteliğindedir. Karşı tarafın 'KEP yerel bir sistemdir, uluslararası tahkimde geçersizdir' iddiası hukuki dayanaktan tamamen yoksundur.

Bu sonucun maddi hukuk, tahkim hukuku ve ispat hukuku boyutundaki temel yasal gerekçeleri şu şekildedir:

• TTK m. 40/4 ve HMK m. 14 Uyarınca Şubenin Temsil Yetkisi: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 40/4 gereğince merkezi yurt dışında bulunan şirketlerin Türkiye'deki şubeleri, yerli şirketler gibi Türk Ticaret Siciline tescil edilir ve şubeyi temsile yetkili tam yetkili bir ticari mümessil atanır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 14/1 uyarınca bir şubenin işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda şubenin bulunduğu yer yetkili olup, şube müdürünün şirketi bağlayıcı işlem yapma ve tebligat alma (tebellüğ) yetkisi kanunen mevcuttur. Şubenin resmi KEP adresine yapılan tebligat doğrudan yabancı tüzel kişiliği bağlar.
• TTK m. 18/3 Emredici Şekil Şartı ve Uygulanacak Hukuk: Taraflar sözleşmede uygulanacak esasa ilişkin hukuk olarak Türk Hukukunu seçtiğinden, 6102 sayılı TTK m. 18/3 hükmü bağlayıcıdır: "Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe veya ondan dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar; noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır." Bu kural Türk ticaret hukukunda kamu düzenine ilişkin emredici bir şekil şartıdır. Tahkim hakemleri esasa uygulanan hukukun emredici kurallarını uygulamakla yükümlüdür; dolayısıyla KEP ile yapılan ihtar Türk hukuku açısından temerrüdü ve feshi kesin olarak doğurmuştur.
• Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK) m. 3 ve ICC Kuralları m. 3 Kapsamında Tebliğ: 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu m. 3/1 uyarınca yazılı bildirimler; muhatabın ticari işletmesine veya mutad adresine teslim edildiği anda yapılmış sayılır; maddenin ikinci fıkrasında ise elektronik ortamda yapılan bildirimlerin tebliğ gücü açıkça tanınmıştır. Benzer şekilde ICC Tahkim Kuralları m. 3/2 ve ISTAC Tahkim Kuralları m. 5 hükümleri uyarınca bildirimler; e-posta veya alındı kaydı sağlayan her türlü telekomünikasyon vasıtasıyla geçerli şekilde yapılabilir. KEP sistemi ETSI TS 102 640 standardında zaman damgalı Elektronik Yazışma Sistemi / Teslim Delili (EYS) üreterek iletinin muhatabın posta kutusuna ulaştığı anı saniyesi saniyesine kriptografik olarak kanıtlar. Bu kayıt uluslararası tahkimde aranan 'alındı ispatı' (proof of delivery) şartını eksiksiz karşılar.
• New York Konvansiyonu (1958) m. V/1-b ve Savunma Hakkı: 1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında New York Konvansiyonu m. V/1-b uyarınca tenfize engel olan durum, tarafa bildirim yapılmaması veya savunma hakkının kısıtlanmasıdır. Türkiye'deki yasal şubesinin tescilli KEP adresine ulaştırılan ve teslim deliliyle mühürlenen bir ihtarda savunma hakkının ihlal edildiği iddiası ileri sürülemez.
• Sözleşmedeki Bildirim Klozu ile Kanun Çatışması: Sözleşmede fiziki kurye yazılmış olması, emredici TTK m. 18/3 hükmünü ve KEP'in yasal delil gücünü (HMK m. 199 ve m. 205) ortadan kaldırmaz. TMK m. 2 dürüstlük kuralı uyarınca, KEP kutusuna teslim edilen bildirimi salt yurt dışı merkeze fiziki posta gönderilmediği gerekçesiyle inkar etmek hakkın kötüye kullanılmasıdır.

Özetle; tahkim yargılamasında KEP zaman damgalı EYS Teslim Delili paketini (.eyp) ve KamuSM doğrulama raporunu hakem heyetine sunarak temerrüt ve feshin usulüne uygun şekilde tamamlandığını kesin delillerle ispatlayabilirsiniz.